Cichliden uit Midden-Amerika

Tekst en Foto's: Willem Heijns
Midden-Amerika
Midden-Amerika is voor aquariumliefhebbers één van de meest interessante gebieden op de wereld. Dat heeft vooral te maken met het feit dat het gebied (grofweg gelegen tussen México en Colombia) nog maar vrij kort bestaat. Ongeveer 60 miljoen jaar geleden werden de eerste contouren zichtbaar en pas 3,5 miljoen jaar geleden kwam de vaste verbinding met Zuid-Amerika tot stand. Ergens in die periode moeten ook de zoetwatervissen (waaronder de cichliden) dit nieuwe gebied zijn binnengetrokken. Waarschijnlijk waren dat voor de cichliden maar een paar soorten, die zich vervolgens ter plekke hebben ontwikkeld tot de pakweg 100 soorten die dit gebied nu rijk is. Een snelle ontwikkeling die tevens heeft geleid tot een grote diversiteit aan kleuren, vormen en gedrag. Die diversiteit maakt Midden-Amerika juist zo interessant voor de cichlidenliefhebber.

Biotopen
In Midden-Amerika zijn allerlei biotopen te vinden. Liefhebbers die een biotoop-aquarium willen inrichten kunnen kiezen uit rivieren (al dan niet snelstromend), poeltjes of de grote meren (bijvoorbeeld in Nicaragua). De watersamenstellling in deze biotopen is zeer variabel. Vanaf redelijk zacht en neutraal water tot aan een geleidbaarheid waar alle meters van doldraaien, het is er allemaal. Een groot voordeel van middenamerikaanse cichliden is dat ze zich daar niet al te veel van aantrekken. De meeste soorten zijn te houden in water van een gemiddelde kwaliteit en ze passen zich gemakkelijk aan. Ook de kweek stuit niet op problemen vanwege de watersamenstelling.

Biotoop- of soortaquarium?
Als je ervoor kiest om een biotoop na te bouwen, kijk dan goed in de literatuur welke soorten daarin kunnen voorkomen. Cichliden van snelstromende rivieren voelen zich niet op hun gemak als in hun aquarium amper stroming staat. En cichliden uit de grote meren moet je niet de bak uitblazen met een veel te zwaar motorfilter. Bovendien kun je niet zomaar alles combineren. Afhankelijk van hun gedrag (met name de wijze van voedselverzamelen) kunnen bepaalde soorten niet of juist wel bij elkaar gehouden worden. Te veel soorten bij elkaar die allemaal hun voedsel uit de bodem halen zullen elkaar daarop beconcurreren. Dat levert problemen op. En predatoren (soorten die leven van andere vis) zijn vaak solitair. Daar moet je er geen tien van in een bak stoppen.

Midden AmerikaHet aquarium
Eén ding is zeker: cichliden, en zeker die uit Midden-Amerika, hebben voldoende ruimte nodig. Voordat je begint met een Midden-Amerika bak, overtuig je er eerst van welke soorten je kunt houden in de bak die je wilt gebruiken. Echt kleine aquaria (bijvoorbeeld 60x30x30) komen eigenlijk niet in aanmerking. Een vis van 30cm vereist een bak van minstens twee meter. Maar gelukkig zijn er ook soorten die in een meterbak goed uit de voeten kunnen.
De inrichting van het aquarium moet vooral functioneel zijn. Dat wil zeggen dat de vissen altijd een schuilplaats moeten kunnen vinden als ze eens in het gedrang zouden komen. Meestal worden hiervoor stenen (maaskeien) gebruikt. Die moeten dan wel stabiel worden geplaatst (nooit op het zand!) om te voorkomen dat de vissen de stapels omgooien. Met middenamerikaanse cichliden haal je namelijk temperament in huis. Kienhout kan ook worden gebruikt. Planten zie je niet veel in de biotopen in Midden-Amerika; dus kun je er in het aquarium ook van afzien. Mocht je toch planten willen gebruiken kies dan stevige soorten en veranker ze goed.

Gedrag
Zoals ik al zei: cichliden uit Midden-Amerika hebben temperament. Dat laten ze continu zien. Prachtige kleuren (als de vissen goed zijn uitgegroeid) en schitterend territoriumgedrag worden zonder uitzondering getoond. En als er jongen zijn wordt het nog twee keer zo mooi! Kortom: reden genoeg om het eens met cichliden uit Midden-Amerika te proberen. Als je ze geeft wat ze nodig hebben (ruimte, schuilplaatsen) zul je daar zeker geen spijt van krijgen.

Meer weten?
Er is niet veel literatuur over cichliden uit Midden-Amerika in de Nederlandse taal. Eén boek is zeker een aanrader: Het Cichlidenboek. Onder redactie van niemand minder dan Ad Konings heeft een tiental auteurs hun kennis over cichliden (waaronder Midden-Amerika) beschikbaar gesteld. Het boek is te koop bij Verduijn Cichlids in Rotterdam.
Daarnaast is het natuurlijk nuttig om lid te zijn van de NVC. Dan staat de kennis van meer dan duizend leden tot je beschikking. Elders op deze site kun je je aanmelden.

Willem Heijns

Midden Amerika